Xoá sổ mũ bảo hiểm giả đội lốt mũ thời trang

SGTT.VN - Người kinh doanh thường treo biển bán mũ bảo hiểm (MBH) 30.000 đồng nhưng khi bị kiểm tra lại cho là mũ thời trang, mũ đi bộ, gây khó cho cán bộ quản lý.

Giờ thông tư chỉ rõ, đó không phải mũ thời trang mà đã làm giả hình dáng của MBH. Nếu không đưa được giấy phép kinh doanh, chứng nhận sản phẩm hợp quy, nguồn gốc nhập hàng sẽ bị xử lý đúng theo quy định.

Ông Trần Văn Vinh, phó tổng cục trưởng tổng cục Tiêu chuẩn đo lường và chất lượng (bộ Khoa học và công nghệ), chia sẻ với Sài Gòn Tiếp Thị.

Câu chuyện phạt người tham gia giao thông 200.000 đồng nếu không đội MBH có tem CR đang gây tranh cãi trong dư luận. Lý lẽ nghiêng về việc tại sao không phạt nơi sản xuất MBH giả mà lại phạt người tiêu dùng. Ý kiến của ông?

Hành vi sản xuất, nhập khẩu MBH có chất lượng không phù hợp với quy chuẩn tương ứng bị phạt từ 25 – 30 triệu đồng. Ảnh minh hoạ. Ảnh: Trần Việt Đức

Trước hết, trong dự thảo thông tư này không có chỗ nào quy định người đội MBH không có tem CR bị phạt 200.000 đồng, mà chỉ xử lý những người đội mũ không phải là MBH thì bị xử lý như không đội MBH khi tham gia giao thông. Hơn nữa, thông tư liên tịch này quy định cả về sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh và sử dụng MBH cho người đi xe ôtô, xe gắn máy, xe đạp máy, có nghĩa là đối tượng áp dụng gồm cả nhà sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh và sử dụng MBH. Nếu đọc kỹ sẽ thấy đối tượng chính để xử lý là nhà sản xuất và kinh doanh MBH giả, còn việc xử phạt người đội mũ không phải là MBH chỉ là một khía cạnh nhỏ của thông tư.

Còn những chiếc mũ có hình dáng giống MBH và bày bán ngoài vỉa hè với giá từ 20.000 – 30.000 đồng đó không phải là MBH cho người đi môtô, xe máy. Đương nhiên, sẽ không đủ các yêu cầu của quy chuẩn mà MBH phải có. Khi lực lượng chức năng kiểm tra, các chủ hàng vin cớ mũ này không phải là MBH mà là mũ cho người đi bộ, mũ thể thao… Còn người mua và sử dụng vào mục đích gì thì họ chịu, không thuộc trách nhiệm của họ. Cơ quan chức năng cũng không thể xử phạt họ vì bán mũ cho người đi bộ, thời trang được. Còn việc chúng tôi đưa người đội mũ không phải là MBH vào đối tượng xử lý vi phạm để họ nâng cao ý thức về việc mua và sử dụng MBH nhằm bảo vệ an toàn cho mình khi tham gia giao thông.

Vậy có thể hiểu là không phạt được người bán thì quay sang phạt người tiêu dùng không, thưa ông?

Trong thông tư đã quy định trách nhiệm của người sản xuất, kinh doanh phải tuân thủ, đồng thời cũng quy định người tiêu dùng cũng phải có trách nhiệm liên đới với chính bản thân mình và cộng đồng. Không thể coi thường pháp luật, biết rõ ràng đó không phải là MBH hoặc mũ hoàn toàn kém chất lượng mà vẫn cứ mua, đội tham gia giao thông, đối phó với lực lượng cảnh sát giao thông. Người bán coi đây là mũ cho người đi bộ, người mua thì dùng làm MBH. Tương tự, doanh nghiệp làm dây cáp điện nhưng khi bị kiểm tra chất lượng khai báo là dây phơi. Đồng bào miền núi thấy rẻ vẫn mua về dùng làm dây điện mà không biết nguy hiểm rình rập.

Việc ra đời của thông tư này sẽ khiến người kinh doanh MBH giả khó lách. Bởi thông tư chỉ ra, mũ anh nói là mũ thời trang đã làm giả hình dáng của MBH. Nếu không đưa được giấy phép kinh doanh, chứng nhận sản phẩm hợp quy, nguồn gốc nhập hàng sẽ bị xử lý đúng theo quy định.

Hiện có sự mâu thuẫn trong việc xử lý loại MBH giả này. Cảnh sát giao thông cho rằng họ không có đủ cơ sở pháp lý để thẩm dịnh chất lượng MBH, còn quản lý thị trường cho rằng việc bày bán vỉa hè thuộc trách nhiệm của địa phương, trật tự đô thị? Vậy cuối cùng, ai sẽ làm việc này?

Thông tư quy định trách nhiệm của cơ quan quản lý là sự phối hợp của quản lý thị trường, thanh tra khoa học công nghệ, lực lượng cảnh sát giao thông, cảnh sát điều tra tội phạm kinh tế. Cụ thể, ngoài trách nhiệm của bộ Khoa học và công nghệ, bộ Công thương thì bộ Công an chỉ đạo lực lượng cảnh sát giao thông, và các lực lượng cảnh sát khác tăng cường tuần tra kiểm soát xử lý vi phạm đối với người điều khiển xe gắn máy vi phạm. Đặc biệt, chỉ đạo công an xã, phường thị trấn tăng cường kiểm tra xử lý vi phạm đối với tổ chức cá nhân hoạt động thương mại trên địa bàn quản lý. Các cửa hàng bày bán MBH không có giấy phép kinh doanh, không có giấy photo chứng nhận hợp quy, giấy chứng nhận nguồn gốc nhập hàng thì sẽ bị xử lý, không cần kiểm tra chất lượng.

Thông tư quy định lực lượng quản lý thị trường chỉ có trách nhiệm kiểm tra trong khâu sản xuất, kinh doanh MBH, chứ không tham gia kiểm tra người đi môtô, xe máy. Thông tư quy định rõ, MBH phải có đủ ba bộ phận: vỏ mũ, đệm hấp thụ xung động bên trong vỏ mũ (đệm bảo vệ) và quai đeo. Với loại mũ 30.000 giả hiện nay, chỉ có một lớp nhựa cứng, lưỡi liền thì không phải là MBH. Nên không cần quá kỹ thuật, lực lượng chức năng hoàn toàn có thể phân biệt được bằng mắt thường. Người đội mũ này sẽ bị phạt như là không đội MBH.

Ông nghĩ sao về ý kiến người tiêu dùng chỉ là nạn nhân của hàng nhái và không đáng bị phạt?

Chế tài không xử lý người tiêu dùng, mà chỉ xử lý người tham gia giao thông không đội MBH hoặc đội mũ không phải là MBH. Thực ra, có thể có người thực sự không biết đó là MBH giả. Nhưng việc MBH phải có ba lớp, có dấu CR, không có lưỡi trai dài... đã được tuyên truyền từ lâu rồi. Trách nhiệm của người tiêu dùng phải biết các thông tin Nhà nước ban hành. Nên nếu nói họ đội MBH giả và là nạn nhân thì chỉ là những ý kiến không mang tính đại diện. Đa phần mọi người biết mà cố tình đội, đội MBH mang tính hình thức để đối phó hoặc do giá thành rẻ, nhẹ...

Chúng tôi hy vọng, thông tư này ra đời sẽ xử lý và loại bỏ dần các loại mũ có hình dáng MBH đang ngang nhiên bày bán trên vỉa hè là một bước quan trọng nâng cao chất lượng MBH, xử lý cơ bản các mũ có tem tiêu chuẩn CR song lại kém chất lượng. Đặc biệt, từ việc xử lý này sẽ giúp các cơ sở sản xuất kinh doanh MBH thật có đất sống, thứ mà bấy lâu nay họ luôn bị tranh giành.

Thanh Tuyền (thực hiện)