Một người bạn lớn của Việt Nam vừa ra đi
SGTT.VN - Giáo sư Judith Ladinsky của đại học Wisconson-Madison (Mỹ) vừa qua đời lúc 12g5 chiều ngày 12.1.2012 sau một cơn đột quỵ.
Giáo sư Judith Lasinsky (19.6.1938-12.1.2012) là giáo sư khoa Y tế dự phòng của trường đại học Wisconsin-Madison, giám đốc tiểu ban Khoa học y tế của uỷ ban Hợp tác khoa học với Việt Nam. Bà được xem là người Mỹ được biết đến nhiều nhất ở Việt Nam, một người bạn lớn của Việt Nam.
Giáo sư Ladinsky đã đến Việt Nam hơn 106 lần kể từ lần đầu tiên vào năm 1980 theo lời mời của cố giáo sư Tôn Thất Tùng và lần cuối cùng là vào tháng 1.2011. Trong suốt thời gian mấy chục năm qua, giáo sư đã kêu gọi các nhà khoa học và người dân Mỹ đóng góp giúp đỡ rất nhiều cho Việt Nam. Bà đặc biệt chú ý đến lĩnh vực y tế nông thôn và vấn đề thiếu bác sĩ ở nông thôn. Giáo sư đã lập ra những dự án y tế nông thôn, chăm sóc sức khỏe cộng đồng, chăm sóc sức khỏe ban đầu nhi khoa, giải phẫu, dinh dưỡng, HIV/AIDS, điều trị ung thư và cung cấp các thiết bị và đồ dùng ý tế để giúp Việt Nam… Các dự án giúp Việt Nam của bà không chỉ tập trung vào y tế mà còn về nông nghiệp, khoa học cơ bản, khoa học xã hội, văn hóa. Giáo sư cũng tạo điều kiện giúp đỡ cho nhiều du học sinh Việt Nam đến Mỹ học tập. Hơn 300 du học sinh và cán bộ nghiên cứu Việt Nam nhận được học bổng để học và nghiên cứu tại các trường đại học ở Mỹ và Canada kể từ năm 1989.
Căn nhà của giáo sư Ladinsky ở Varsity Hill (thành phố Madison), hay được gọi là “Khách sạn Việt Nam” vì rất nhiều nhà khoa học, du học sinh Việt Nam thường hay đến ở. Rất nhiều thế hệ học sinh Việt Nam cũng đã từng gặp bà Ladinsky qua hàng trăm cuộc thi TOEFL do bà Ladinsky tổ chức tại Việt Nam. Lễ thanksgiving (lễ Tạ ơn) nào, toàn thể du học sinh Việt Nam ở đại học Wisconsin-Madison cũng tụ tập tại nhà bà như cuộc họp mặt gia đình cuối năm. Đối với du học sinh Việt Nam mới đến còn bỡ ngỡ, bà sẵn sàng lái xe chở đi tìm nhà thuê, hướng dẫn đi mua sắm. Bà cũng sẵn sàng tìm cách giúp đỡ khi bất cứ du học sinh Việt Nam nào tại Mỹ gặp khó khăn gì về visa, học hành gọi điện cho bà biết...
Vì những sự đóng góp không mệt mỏi đó, bà đã năm lần được tặng huân/huy chương: Huân chương Hữu nghị của Chủ tịch nước Trần Đức Lương, huy chương Vì sự nghiệp giáo dục - đào tạo của bộ Giáo dục và đào tạo; huy chương Vì sự nghiệp giải phóng phụ nữ Việt Nam nhân danh uỷ ban Hợp tác khoa học Hoa Kỳ với Việt Nam và quỹ Kovalevskaia; kỷ niệm chương Vì sự nghiệp khoa học của bộ Khoa học và công nghệ…
Năm 2011, tại trung tâm nghiên cứu Đông Nam Á thuộc đại học Wisconsin-Madinson, Mạng lưới Hòa bình và công lý tiểu bang Wisconsin vừa trao giải Người xây dựng hòa bình của năm (Peacemaker of the Year) để vinh danh bà vì sự đóng góp lâu dài cho sự nghiệp chăm sóc sức khỏe ở Việt Nam.
Nguyện vọng cuối cùng của giáo sư Judith Ladinsky trước khi mất là tro cốt của bà được mang sang rải ở Việt Nam.
Thạc sĩ Nguyễn Hữu Thiện