Lộ đường dây thi hộ tiếng Hàn, ra mặt cò lao động

SGTT - Vụ việc Đỗ Lê Hoàng, trưởng phòng kế toán của trung tâm Lao động ngoài nước (OWC) bị cơ quan cảnh sát điều tra bắt cuối tuần trước do nghi ngờ dính líu đến đường dây thi hộ tiếng Hàn được tổ chức hồi cuối tháng 4.2010 đã dấy lên trong dư luận về độ trung thực của chương trình này.

Lao động xếp hàng đăng ký thi tiếng Hàn (ảnh chỉ mang tính minh hoạ)

Điều đáng nói, Hoàng hiện đang là người có chức sắc trong trung tâm duy nhất thuộc bộ Lao động – thương binh và xã hội được phép thực hiện chương trình đưa lao động sang Hàn Quốc làm việc theo hình thức dịch vụ công.

Quy định vậy nhưng không phải vậy

Hoàng bị bắt sau khi công an quận Cầu Giấy bắt được Phạm Duy Tân (sinh năm 1983, tạm trú Tân Triều, Thanh Trì, Hà Nội), giáo viên tiếng Hàn của trung tâm cơ giới đường bộ Yên Viên, Gia Lâm, Hà Nội đã dùng thẻ giám sát để lọt vào khu vực thi. Đây là loại thẻ chỉ dùng cho ban tổ chức và được in bằng hai thứ tiếng Hàn và Việt, không có dấu của ban tổ chức hoặc ảnh. Sau khi Tân bị bắt, đã có thêm năm người nữa bị bắt, trong đó có Hoàng.

Chương trình đưa lao động sang Hàn Quốc theo luật cấp phép mới vốn là một chương trình nhiều tai tiếng. Trước hết, khi nhiều doanh nghiệp xuất khẩu lao động còn đang làm chương trình này thì đã bị mất thị trường do toàn bộ hoạt động đưa lao động sang Hàn Quốc làm việc được kéo về một trung tâm thuộc bộ, với lý do là phía Hàn Quốc yêu cầu. Nhưng điều tiếng nhất của chương trình này là khoản phí thu trước khi đi. Bộ Lao động – thương binh và xã hội luôn tuyên bố, người lao động trước khi xuất cảnh chỉ mất 699 USD/người, nhưng trong thực tế để sang được Hàn Quốc làm việc, người lao động phải qua nhiều “cửa” và chi phí đội lên gấp năm gấp mười lần, thậm chí còn hơn thế.

Đi Hàn Quốc làm việc luôn là mơ ước của bất cứ người nào muốn đổi đời bằng con đường xuất khẩu lao động. Chỉ có năm 2009 do khủng hoảng kinh tế nên số lượng người đi ít, còn mỗi năm có tới hơn 10.000 người được đưa sang làm việc. Chính vì vậy, trước đây để chia đều “miếng bánh thơm”, bộ Lao động – thương binh và xã hội đã thực hiện phân chỉ tiêu về từng tỉnh. Việc phân chỉ tiêu này tạo nên cơ chế xin cho ngay ở các địa phương. Nhiều người làm việc trong bộ máy công quyền tại địa phương đã được chia cho các suất lao động đi Hàn Quốc và bán lại các suất đó cho những người có nhu cầu với giá ít nhất là 4.000 – 5.000 USD/suất.

Làm cò từ bên trong

Một trong những điều kiện để được đưa hồ sơ lên mạng chờ chủ sử dụng chọn, sau đó mới làm tiếp các thủ tục xin visa, xuất cảnh… là lao động phải đạt trình độ tối thiểu tiếng Hàn. Hai năm một lần các kỳ thi được mở ra. Trước đây, để tuyển chọn những người đủ trình độ tham dự kỳ thi cuối cùng, các tỉnh đã phải tổ chức sơ tuyển tại địa phương. Đã có những sự cố lộ đề, biết trước đề… xảy ra. Năm nay phía Hàn Quốc đã phải yêu cầu bộ Lao động – thương binh và xã hội cho phép người thi tuyển được đăng ký tự do và lấy điểm từ cao xuống thấp cho đủ 12.500 chỉ tiêu và điểm tối thiểu là 80/200. Trong trường hợp không đủ người đạt mức điểm tối thiểu này thì chỉ tiêu đưa lao động sang Hàn Quốc năm nay sẽ bị hạ xuống.

Đạt được mức điểm sàn 80/200 tiếng Hàn không phải là dễ đối với những người xác định lập nghiệp bằng xuất khẩu lao động. Bởi vậy mới có chuyện thi hộ, giải hộ đề thi và kết quả là một số người bị bắt. Khi bắt Tân tại hiện trường, công an đã thu giữ được rất nhiều tiền, bao gồm 1.700 USD và khi khám xét nơi ở của Tân đã thu được 226 triệu đồng. Tân bị bắt đã hé lộ ra đường dây này. Dư luận không thể không nghĩ đến việc nếu đường dây này không bị phát hiện, thì sẽ có chuyện lao động đạt điểm sàn và được đưa hồ sơ lên trên mạng nhờ sự can thiệp của Hoàng. Cái giá của quy trình này sẽ không dưới 10.000 USD/lao động.

Hiện tại ông Nguyễn Thanh Hoà, thứ trưởng bộ Lao động – thương binh và xã hội, ông Nguyễn Ngọc Quỳnh cục trưởng cục Quản lý lao động ngoài nước đều khẳng định, không thể có đường dây “chạy” đi Hàn Quốc như vậy và sẽ nghiêm trị khi có kết luận điều tra từ cơ quan công an. Nhưng thực tế thì vẫn không thể giảm được nghi ngờ từ công luận.

bài và ảnh: Tây Giang