“Khác biệt trong quan hệ Việt - Mỹ không phải là trở ngại”

Quan hệ Việt - Mỹ đang phát triển nhanh và hiệu quả trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị, thương mại, đầu tư, khoa học - công nghệ và văn hóa, giáo dục. Những khác biệt hiện nay không phải là trở ngại và hai bên có thể cùng bàn thảo để giải quyết.

Đại sứ Việt Nam tại Mỹ Lê Công Phụng đã nhận xét như vậy trong cuộc trả lời phỏng vấn của TTXVN nhân dịp kỷ niệm 15 năm ngày bình thường hóa quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Mỹ (12.7.1995-12.7.2010). SGTT trích đăng cuộc phỏng vấn này.

Mối quan hệ đặc biệt

Sản xuất quần áo may sẵn xuất khẩu sang thị trường Mỹ của công ty cổ phần sản xuất-thương mại và đầu tư Việt Thanh, Thanh Hoá. Kim ngạch thương mại giữa hai nước không ngừng tăng qua các năm từ 2000 đến nay. Ảnh: TTXVN

Đánh giá về mối quan hệ Việt-Mỹ trong 15 năm qua, Đại sứ Lê Công Phụng nói rằng đây là mối quan hệ khá đặc biệt. Hai nước đã trải qua một thời kỳ thăng trầm trước đây, đặc biệt là những di sản của chiến tranh.

“Nếu nhìn lại quãng thời gian những năm 90 của thế kỷ trước và những năm đầu của thế kỷ 21 thì không thể tưởng tượng được rằng mối quan hệ Việt-Mỹ cho đến ngày hôm nay đã phát triển tốt đẹp và thuận lợi như vậy”, ông Phụng nói.

Do đặc thù mối quan hệ song phương nên cả Việt Nam và Mỹ đều ý thức được rằng tuy quan hệ trong lịch sử có trục trặc, song nhu cầu lớn của hai dân tộc, hai nước là phải thắt chặt quan hệ, thúc đẩy hợp tác, tăng cường hữu nghị vì lợi ích của nhân dân hai nước và rộng hơn nữa là vì hòa bình, ổn định, an ninh trong khu vực cũng như trên toàn thế giới.

Đại sứ Lê Công Phụng khẳng định: tuy mới có 15 năm bình thường hóa, trải qua ba đời tổng thống Mỹ là Bill Cinton, George W. Bush và hiện nay là Barack Obama, nhưng lãnh đạo hai nước đều quyết tâm thúc đẩy quan hệ song phương và đây là một chính sách xuyên suốt trong các đời tổng thống của Mỹ.

Tạo điều kiện cho sinh viên sang Mỹ học

Trong 15 năm qua, theo đại sứ Lê Công Phụng, quan hệ Việt - Mỹ đã ghi nhận các những tiến triển nhanh trong tất cả các lĩnh vực, đặc biệt là kinh tế, thương mại và đầu tư, tiếp theo là lĩnh vực khoa học - công nghệ và giáo dục.

Về kinh tế - thương mại, khi Việt Nam và Mỹ ký hiệp định thương mại song phương năm 2000, kim ngạch buôn bán giữa hai nước (kể cả trực tiếp và thông qua các công ty của Mỹ ở các nước khác) chỉ đạt khoảng 600 triệu USD. Năm 2001 tăng lên mức 1,2 tỉ USD, và đến năm 2009 con số này đã tăng lên và đạt khoảng 15 tỉ USD. Mỹ cũng đã tích cực ủng hộ Việt Nam tham gia tổ chức Thương mại thế giới (WTO), đồng ý trao cho Việt Nam cơ chế Tối huệ quốc và hiện nay theo yêu cầu của Việt Nam, phía Mỹ đang tích cực xem xét cho Việt Nam hưởng cơ chế ưu đãi về thuế quan...

Về giáo dục, hiện có khoảng 13.000 sinh viên Việt Nam đang học tập tại Mỹ. Việt Nam chủ trương tiếp tục tạo điều kiện cho sinh viên đại học cũng như sau đại học sang Mỹ học tập. Hiện Chính phủ Việt Nam đang chủ trương nâng cấp các trường đại học Việt Nam cả về tổ chức và chất lượng. Việt Nam đã hợp tác chặt chẽ với Mỹ trong lĩnh vực này và Mỹ cũng sẵn sàng hỗ trợ để xây dựng các trường đại học của Mỹ ở Việt Nam hoặc các trường đại học Việt - Mỹ trên đất Việt Nam.

Khác biệt không phải là trở ngại

Về lĩnh vực hợp tác an ninh - quốc phòng, đại sứ Lê Công Phụng cho rằng đây là một lĩnh vực nhạy cảm. Tuy nhiên, với quyết tâm gác lại quá khứ, nhìn về tương lai của lãnh đạo và nhân dân Việt Nam cũng như sự nỗ lực của cả hai bên, quan hệ hợp tác đã đạt được những kết quả tích cực.

Đại sứ Lê Công Phụng nói: “Việt Nam và Mỹ đã nhất trí thiết lập cơ chế đối thoại chiến lược về an ninh - quốc phòng và cho đến nay đã tiến hành được ba vòng đối thoại. Việt Nam là một trong số rất ít các nước ở Đông Nam Á có cơ chế này với Mỹ”.

Theo đại sứ, nếu an ninh quốc phòng được hợp tác tốt thì quan hệ chính trị, kinh tế, đầu tư sẽ được đẩy mạnh, giúp tăng cường hiểu biết lẫn nhau và hợp tác về an ninh - quốc phòng.

Đề cập đến những khác biệt giữa hai bên trên một số lĩnh vực, đại sứ Lê Công Phụng nói rằng đó là những khác biệt trong quá trình phát triển, thúc đẩy quan hệ giữa hai quốc gia.

“Trong bối cảnh hai nước quyết tâm tăng cường quan hệ và sự hiểu biết lẫn nhau ngày càng sâu sắc hơn, những khác biệt hiện nay không phải là trở ngại và hai bên có thể cùng bàn thảo để giải quyết”.

Đại sứ Lê Công Phụng nêu rõ dịp 15 năm này là hết sức quan trọng, giúp khẳng định những điều tốt đẹp hai bên đã làm được, đồng thời xác định những khác biệt để thúc đẩy, phát huy cái tốt đồng thời tạo cơ sở để hai nước cùng bàn thảo, chia sẻ lập trường, tăng cường sự hiểu biết tiến tới dần thu hẹp và xử lý những bất đồng hiện nay.

T.H