Soạn bài Con chim chiền chiện thuộc phần đọc mở rộng của chương trình ngữ văn 7, Chân trời sáng tạo. Các câu hỏi trong sách giáo khoa giúp bạn hiểu sâu về tác phẩm sẽ được trả lời chi tiết.

Soạn bài Con chim chiền chiện lớp 7 hướng dẫn đọc

Đọc mở rộng theo thể loại Con chim chiền chiện để bạn hiểu thêm về thể thơ bốn chữ và năm chữ. Đây là tác phẩm nổi bật của Huy Cận cho trẻ em và được nhiều bạn nhỏ yêu thích.

Soạn văn 7 Con chim chiền chiện câu 1/SGK trang 22

Câu hỏi: Xác định vần và nhịp của bài thơ Con chim chiền chiện lớp 7 và cho biết hiệu quả nghệ thuật của nó.

Gieo vần:

  • Vần chân: cao – ngào, xanh – lanh, chi – thì, sà – cá, nhà – ta.
  • Vần lưng: chiền – chiện, vút, cánh – xanh, cao –  cao, chim – chim, chuyện – bối – rối, tưng – bừng

Tác dụng: tạo ra sự hài hào, sức âm vang cho thơ và tạo nên mối liên hệ giữa các dòng thơ trong bài.

Nhịp thơ 2/2: Tác dụng giúp cho câu thơ có hình ảnh, nhạc điệu, diễn tả rành mạch, tạo tiết tấu. Đồng thời, thể hiện tình cảm mến yêu đối với chim chiền chiện cũng như tấm lòng yêu mến thiên nhiên, vạn vật của nhà thơ.

soạn bài con chim chiền chiện
Nhịp thơ và cách gieo vần thể hiện tình yêu thiên nhiên của tác giả

Soạn bài Con chim chiền chiện lớp 7 ngắn nhất, trả lời câu 2/SKG trang 22

Câu hỏi: Phân tích một hình ảnh trong bài thơ mà em cho là độc đáo nhất.

Bạn có thể chọn 1 trong 2 cách trả lời sau cho câu hỏi này. Hoặc bạn dựa vào đây để chọn ra hình ảnh mình cảm thấy độc đáo nhất.

Cách trả lời 1: Từ ngữ, hình ảnh độc đáo: Tiếng hót long lanh/như cành sương chói, chỉ còn tiếng hot/ làm xanh da trời, con chim chiền chiện / hồn xanh quê nhà.

=> Hình ảnh em cho là độc đáo nhất: tiếng hot của con chim chiền chiện làm xanh da trời: hình ảnh sáng tạo độc đáo này của nhà thơ tạo cảm giác sự chuyển hóa của cảm giác sang thính giác, tiếng hot của chim chiền chiện làm bầu trời xanh hơn, thể hiện hồn quê hương; đồng thời thể hiện trí tưởng tượng bay bổng và tình yêu thiên nhiên, yêu quê hương, đất nước của nhà thơ.

Cách trả lời 2: Cánh đập trời xanh/Cao hoài, cao vợi/Tiếng hót long lanh/ Như cành sương chói.

=> Hình ảnh con chim chiền chiện bay lượn, đang bay lượn, đang đập trên tầng “cao vợi” của trời xanh, giữa khung cảnh thiên nhiên mênh mông, bao la rất đẹp. Cùng với đó, là tiếng hót “long lanh” đầy ngọt ngào của chim, càng bay cao, tiếng hót càng trong veo. Những hình ảnh đó khiến em vô cùng thích thú và liên tưởng đến cảnh chim chiền chiện trung bay là cánh chim tự do tung hoành.

Trả lời câu hỏi bài Con chim chiền chiện câu 3/SGK trang 22

Câu hỏi: Trong khổ thơ thứ hai và thứ tư, tác giả đã sử dụng những biện pháp tu từ nào? Những biện pháp đó có tác dụng gì trong việc thể hiện nội dung của hai khổ thơ?

Tác giả đã sử dụng những biện pháp tu từ:

  • Biện pháp nhân hóa (Chim ơi chim nói/ Chuyện chi, chuyện chi?/ Lòng vui bối rối; lòng vui cho nhiều,…) thể hiện sự gần gũi giữa chim và tác giả.
  • Biện pháp điệp từ (Cao hoài – cao vợi)
  • Biện pháp so sánh (Tiếng hot long lanh như cành sương chói).
  • Biện pháp ẩn dụ (Tiếng ngọc trong veo/Chim gieo từng chuỗi…): tác giả sử dụng biện pháp tu từ chuyển đổi cảm giác (từ thính giác sang thị giác) tiếng chim hót “làm xanh da trời” có tác dụng tăng sức biểu cảm, tạo ấn tượng cho người đọc.
soạn bài con chim chiền chiện lớp 7
Tác giả sử dụng nhiều biện pháp tu từ cho bài thơ

Đọc hiểu bài thơ Con chim chiền chiện câu 4/SGK trang 22

Câu hỏi: Tìm những từ ngữ, hình ảnh thể hiện cảm xúc của tác giả. Đó là cảm xúc gì?

Những từ ngữ, hình ảnh thể hiện cảm xúc tác giả:

  • Lòng vui bối rối
  • Tưng bừng lòng ta

=> Đó là cảm xúc bối rối, xốn xang và cảm thấy vui vẻ, hạnh phúc, thích thú, hân hoan khi nghe thấy tiếng chim chiền chiện hót vang. Đó là những cảm xúc đầy xúc động và bâng khuâng.

Trả lời câu 5/SGK trang 22

Câu hỏi: Thông qua bài thơ, tác giả muốn gửi gắm thông điệp gì?

Thông qua bài thơ tác giả muốn gửi gắm thông điệp: Qua những câu thơ về tiếng hót chiền chiện của nhà thơ, ông muốn gợi cho chúng ta cảm giác về một cuộc sống tự do, bình yên, êm đềm và hạnh phúc. Con người cần giao hòa với thiên nhiên để cảm nhận được vẻ đẹp của thiên nhiên, đồng thời thu nhập những cảm xúc, thanh âm tuyệt diệu mà thiên nhiên đem đến cho con người. Từ đó, thể hiện ước nguyện về một mùa xuân của đất nước tự do và bừng sáng.

Bài thơ thể hiện cảm xúc gì?

Bài thơ thể hiện cảm xúc vui vẻ, hạnh phúc, thể hiện tình yêu thiên nhiên, yêu thích vẻ đẹp trong trẻo của tiếng chim hót.

Con chim chiền chiện là bài mở rộng cho phần 1 Tiếng nói của vạn vật. Để ôn tập phần này, bạn nên xem lại tất cả các văn bản, đặc biệt là văn bản Lời của cây, vì có thể bạn đã quên phần nào bài học. Đặc biệt, hình ảnh tóm tắt qua sơ đồ tư duy là cách hệ thống kiến thức đơn giản nhất mà bạn không nên bỏ qua.

Viết đoạn văn ghi lại cảm xúc về bài thơ Con chim chiền chiện

Dù chỉ là đoạn văn ngắn, nhưng bài viết dưới đây cũng là tham khảo cho cảm nhận về bài thơ Con chim chiền chiện. Bạn có thể xem bài làm của học sinh để có gợi ý cho cách viết trong bài của mình:

Bài thơ Con chim chiền chiện của Huy Cận nói về những chú chim chiền chiện với tiếng hot trong veo báo hiệu sự bắt đầu của mùa xuân. Qua đó gửi gắm thông điệp: Con người cần giao hòa với thiên nhiên, đồng thời thu nhận những cảm xúc mà thiên nhiên mang đến. Tiếng chim hot làm cho da trời xanh thêm, một cảnh tượng đất nước thanh bình tươi đẹp, làm say mê lòng người. Trong khổ thơ thứ hai và thứ tư, tác giả đã sử dụng những biện pháp tu từ nhân hóa (gọi chim ơi, chim có thể nói, tròn bụng sữa,…) nhằm nhấn mạnh và gây ấn tượng về hình ảnh con chim cũng như hình ảnh thiên nhiên trở nên gần gũi sinh động trong mối quan hệ thân thiết, gắn bó và chan hòa với con người. Qua đó, không chỉ gợi ra vẻ đẹp tươi mới, tràn đầy sức sống của tự nhiên và còn khẳng định tình yêu và trân trọng thiên nhiên của nhà thơ.Thông qua hình tượng con chim chiền chiện, Huy Cận đã gửi gắm tâm tình và những thông điệp ý nghĩa của mình. Nhà thơ đã lấy khung cảnh thiên nhiên bao la xinh đẹp để làm nổi bật cánh chim bay cao vút và tiếng hot ngọt ngào long lanh của chim chiền chiện, là cánh chim của bầu trời cao xanh, là cánh chim của đồng quê mang tình thương mến. Chim càng bay cao, tiếng hot càng trong veo. Sâu xa hơn nữa: cánh chim chiền chiện tung bay là cánh chim tự do tung hoành. Ông muốn nhắn gửi tới con người hãy mở rộng lòng mình để hòa mình vào tự nhiên, cảm nhận và tận hưởng trọn vẹn những vẻ đẹp yên bình, thơ mộng, căng tràn nhựa sống của thiên nhiên quê nhà; hãy trân trọng và giữ gìn những vè đẹp tuyệt diệu ấy.

soạn văn 7 con chim chiền chiện
Bài văn cảm nhận về Con chim chiền chiện (Huy Cận)

Kết bài

Soạn bài Con chim chiền chiện với phần hướng dẫn cụ thể giúp bạn nắm thông tin và có sự chuẩn bị tốt nhất cho bài học. Gợi ý câu trả lời kể trên cũng có thể sử dụng trong bài viết phân tích hoặc cảm nhận, bạn có thể xem để khai thác triệt để.